2026 Model EYT Gündemde: Staj ve Çıraklık Mağdurları İçin Kritik Süreç

Türkiye’de emeklilik sisteminde köklü değişikliklere yol açan 1999 tarihli Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu düzenlemesi, milyonlarca çalışan için önemli bir kırılma noktası oldu. Bu değişiklikle birlikte emeklilik hakkı yalnızca prim gün sayısı ve hizmet süresine değil, aynı zamanda yaş şartına da bağlandı. O tarihe kadar primini ve süresini doldurmuş çok sayıda kişi, yaş engeline takılarak emeklilik hakkını kaybetti.

Bu mağduriyet, yıllar içinde Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) hareketinin doğmasına neden oldu. EYT konusu uzun süre kamuoyunun ve siyasetin gündeminde yer aldı ve nihayet yapılan düzenlemelerle önemli bir kısmı çözüme kavuştu. Ancak bu kez yeni bir başlık öne çıktı: staj ve çıraklık sigortası mağdurları.

Staj Sigortası Mağdurları Umutlu Bekleyişte

EYT sürecinde en çok tartışılan konulardan biri, 1999 öncesi staj sigortası oldu. Çok sayıda çalışan, staj döneminde SGK’ya giriş yapılmasına rağmen bu tarihin ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmemesi nedeniyle emeklilik hesabında mağduriyet yaşadığını dile getiriyor.

Staj sigortası mağdurları, uzun süredir taleplerini sosyal medya, basın ve sivil toplum kuruluşları aracılığıyla dile getiriyor. Son dönemde kulislere yansıyan bilgiler ise bu taleplerin artık resmi dosyalarda değerlendirilmeye alındığını gösteriyor. Basına sızan bazı çalışmalarda, staj tarihinin emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmesine yönelik seçeneklerin masada olduğu iddia ediliyor.

Bakanlık Cephesinde Neler Konuşuluyor?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın son dönemde attığı adımlar, beklentileri daha da artırmış durumda. 3600 ek gösterge düzenlemesinin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi, EYT ve bağlantılı başlıklarda yeni düzenlemelerin de gelebileceği yorumlarına yol açtı.

Bakanlık kaynaklarına göre, staj ve çıraklık sigortası mağduriyeti, EYT düzenlemesinin maliyet analizleri ve uygulanabilirlik raporları çerçevesinde ele alınıyor. Nihai kararın, bütçe dengeleri ve SGK’nın uzun vadeli sürdürülebilirliği dikkate alınarak verileceği ifade ediliyor.

EYT Dosyasında Yeni Senaryolar Masada

Kulislerde konuşulan son bilgilere göre hükümet, EYT kapsamını genişletebilecek yeni modeller üzerinde çalışıyor. Bu kapsamda en dikkat çeken başlık, staj süresinin yalnızca kısa vadeli sigorta değil, emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmesi ihtimali.

Bir sosyal güvenlik uzmanı, bu konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Staj sigortasının başlangıç sayılması, yıllardır süren hak kayıplarını telafi edebilir. Ancak bu karar, EYT’nin toplam maliyeti ve bütçe imkanları doğrultusunda şekillenecektir” ifadelerini kullandı.

Hükümetin hazırladığı özel EYT maliyet dosyasının, staj mağdurları için izlenecek yol haritasını netleştirmesi bekleniyor.

Staj Sigortasının Emekliliğe Sayılmasının Olası Sonuçları

Staj sigortasının emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmesi halinde, EYT kapsamı dışında kalan çok sayıda kişi yeniden emeklilik hakkı elde edebilir. Bu durum, milyonlarca çalışan için erken emeklilik kapısını aralayabilir.

Öte yandan uzmanlar, böyle bir düzenlemenin SGK bütçesi üzerinde ek mali yük oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Buna rağmen, uzun vadede sosyal barışın güçlenmesi, toplumsal memnuniyetin artması ve ekonomik hareketliliğin hızlanması gibi olumlu etkiler yaratabileceği de vurgulanıyor.

Bir başka uzman ise, “1999 öncesi staj sigortasının dikkate alınması, sadece mağdurlar için değil, sistemin adaleti ve sürdürülebilirliği açısından da kritik bir adım olabilir” değerlendirmesinde bulunuyor.

Staj Sigortası ve EYT Hakkında Merak Edilenler

1999 öncesi staj sigortasının emekliliğe sayılıp sayılmayacağı konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmadı, ancak sızan çalışmalarda bu ihtimalin ciddi şekilde ele alındığı görülüyor. EYT’ye ilişkin yeni düzenlemelerin ne zaman yürürlüğe gireceği ise maliyet ve uygulama analizlerinin tamamlanmasına bağlı.

Mevcut senaryolarda, staj döneminde yatırılan primlerin ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin maliyeti artsa da, uzun vadede sosyal ve ekonomik fayda sağlayacağı görüşü ağırlık kazanıyor.